دکتر محمد کاظم کهدوئی

الف) پیشدادیان:

در اینجا پادشاهان باستانی ایران را که نامشان در شاهنامه ذکر شده،به ترتیب پادشاهی آن ها بیان می کنیم، قابل یادآوری است که داستان های شاهنامه با شاهان پیش از تاریخ شروع می شود که درحقیقت آن ها نمایندگان نخستین افراد بشر بوده اند:به این ترتیب :

1) کیومرث :اولین مرد واولین شاه  که با درندگان ودیوان می جنگد واز پوست حیوانات لباس می سازد

2)  سیامک : فرزند کیومرث که به دست دیوان کشته می شود

3)  هوشنگ: فرزند سیامک که انتقام پدر را از دیوان می گیرد . آتش را بر حسب تصادف کشف می کند . آهن استخراج می کند ...

4) تهمورث : پسر هوشنگ بافتن وآموخته کردن جانوران و دوختن را بنا می گذرد و دیوان را به تسخیر خود در می آورد وبه او نوشتن و خواندن یاد میدهد

5) جمشید: پسر تهمورث که آلات جنگی می سازد و بنایی را از دیوان یاد می گیرد و زر و سیم را از معادن استخراج می نماید و کشتی و مصنوعات دیگری را می سازد

6) ضحاک که جانشین جمشید می شود . جمشید را از میان دونیم می کند و دختران او را به اسارت می برد. پادشاهی او و نحوه رسیدن به این مقام مفصل است و در این مختصر نمی گنجد(از او به عنوان دیو سه سرِ سه پوزۀ شش چشم یاد شده است.)

7) فریدون: فرزند آبتین، علیه ضحاک قیام می کند و او را از مسند پادشاهی به زیر می کشد و به پادشاهی  ایران می رسد و در آخر عمر پادشاهی ایران را بین فرزندان خود (ایرج .سلم و تور) تقسیم می کند .(سلم و تور، ایرج را که پادشاه ایران بود، می کشند؛ اما دیری نمی پاید که منوچهر ، پسر ایرج، به خونخواهی پدر بر می خیزد و انتقام پدر را می گیرد.)

8) منوچهر: فرزند ایرج، تربیت شده فریدون، و نتیجه اوست. در زمان منوچهر، سام که از نژاد جمشیدیان است جهان پهلوان بود  

9) نوذر که به دست افراسیاب تورانی کشته میشود و سلسله پیش دادی ایرانیان به پایان میرسد و سلسله جدیدی به نا کیانیان تاسیس می شود

1-   کیقباد: در زمان او اولین کارزار ایرانیان صورت می گیرد (رستم وافراسیاب )

2- کی کاووس: پسر کی قباد که فردی تند خو و سبک مغز بود تراژدی غم انگیز رستم وسهراب در زمان این پادشاه به وقوع  می پیوندد(گفته شده که او را در صندوقی در آب پیدا کردند و نام او را کوات گذاشتند؛ به معنی سَبَد)

3- کی خسرو: پسر سیاوش و نوه کی کاووس و افراسیاب.(مادر سیاوش، فرنگیس، دختر افراسیاب بود، و هم افراسیاب، سیاوش را کشت، و خود نیز، به دست کیخسرو، کشته شد.)

4- لهراسب: جانشین کی خسرو

5- گشتاسب: فرزند لهراسب است و به علت رنجش خاطر از پدر به روم می رود و عاشق کتایون دختر قیصر روم می شود. وی پدر اسفندیار است.

 ج)اشکانیان:

دوره پادشاهی کیانیان به بهمن داراب و دارا ختم می شود.

دارا به دست اسکندر مقدونی کشته می شود .