دکتر محمد کاظم کهدوئی

از جمله ایزدان آب می توان به این اسامی اشاره کرد:

ایران:

اردویسور آناهیتا: سرور آبهای پاک بی آلایش، در آیین زردشتی

اِنکی (یکی از سه خدای اصلی سومریان که بنام اِئا هم شناخته می‌شود). انکی خدای فرزانگی است و در آب زندگی می‌کند. انکی را خدای دره های عمیق و همچنین خدای اقیانوسها و آبهای زیرزمینی می‌شناختند. در اسطورۀ گیلگمش، ائا به گیلگمش دانایی بسیار می بخشد.

از میان اساطیر متعدد سومری، سه اسطوره به داستان‌های عهد عتیق شباهت دارند. یکی از این اسطوره‌ها داستان آدمیانی را می‌گوید که از گل آفریده شده بودند و در سرزمینی پر بار موسوم به دیلمون می زیسته اند که در آن نه بیماری بود و نه مرگ، ولی از آب شیرین هم خبری نبود. اِنکی فرمان می‌دهد آب شیرین را از زمین، چونان نهری که از باغ بهشت جاری است بیاورند. بدین سان دیلمون باغی ملکوتی می‌شود.

هند:

سَرَسوتي (seir soutia):ایزدبانوي آبهاي هند، رودي است که از هيماليا و سرزمين کهن آريا به جانب غرب سرازير مي شود. مي گويند در روزگار کهن اين رود به دليل پاک کنندگي و باروري  و قدرت حاصلخيزي و زلالي و جاري بودن به دريا مورد تکريم قرار داشت . ( ورونيکا ايونس،چاپ اول 1373،  ص 158) سرسوتی ایزدبانوی آموزش، هنر، خنیاگری نیز هست.

سَرَسْوَتی:  ایزدبانوی رودخانه در آئین هندو است. سرسوتی را به نام رودخانه سرسوتی در ودا، بدین نام خوانده اند. هندوان وی را همسر برهما، خدای آفرینش می‌دانند. وی به همراه پاراواتی و دورگا، از سه ایزدبانوی جاودانه آئین هندو است که همسران سه خدای آیین هندو برهما، ویشنو و شیوا هستند. فرزندان سرسوتی، وداها هستند که کهن‌ترین نوشته‌های مینوی آئین هندو به شمار می‌آیند.

چين:

اژدها: اژدها در اساطير چين مقدس است و عامل و ريزش باران و نماد امپراتوری است اژدها باران آفرين و دربر دارنده عنصر نرينگي و مثبت جهان يعني يانگ است اژدها رمز ضربآهنگ حيات است. زيرا وی، نمودار روح يا فرشته آبهاست که چين و شکنج هاي موزون و هماهنگش به زندگاني ، توشه و مايه مي رساند و تمدن آفريني را ممکن مي گرداند اژدها آبها را گرد مي آورد و موکل باران و بارندگي است به هنگام خشکسالي تصوير اژدها را ترسيم مي کنند و بارش آغاز مي شود در چين ، اژدها ، نشانه آسمان وآب است وهمواره به امپراطور مربوط مي شود که نمودگار وزن و ضرباهنگ کيهان است و بخشنده باروري به زمين

بزرگترين ایزد رودها و آبها، یا رودخدا (هوبو) نام دارد که نام ديگر او بينگ – اي و خداي رود زرد است .

 رود زرد:در گذشته رود زرد را خداي چين مي دانستند . مسافراني که از رودهاي بزرگ چين و به ويژه رود زرد مي گذشتند در کنار رود فرباني مي دادند و دادن نذورات ساليانه از وظايف مهم ساکنين سواحل رود بود . اين اسطوره ها از قدمت مسائلي چون خطر سيل و توفان و خشکسالي سخن مي گويند و هنوز هم اين مسائل از مشکلات بزرگ مردم اين ديار است و به باور مردم طغيان رودها ، در اين اسطوره ها پاسخ گناه وخطا کاري است( حسين ابراهيميان ،مهر و آبان 1381 ،  ص 39 )

در اساطير چيني که واجد ساختار فلات قاره اند اژدها مظهر آبها ، همواره از فضايل و مواهب آسماني بيشتري برخوردار است 0باروري مرهون آب ، در منطقه اي فوقاني در ابرها متمرکز است  که به آبهاي روي زمين منتقل ميکنندکه به موجب آنها اقيانوس مبناي هر واقعيت و بخشنده همه نيروها و قدرتهاميشوند واين تقدس را بهتر حفظ ميکنند( حسين ابراهيميان ،مهر و آبان 1381 ،  ص 37 و 38 )

 مصر

    خنوم (Kenoem): خنوم به معني آفريننده، و او را خداي آب خنک و يکي از خدايان کهن نخسيتن آبشار نيل در مصر عليا مي دانستند. مي گفتند که نيل در جزيره الفتنين (آسوان ) از جهان زيرين يا دومين اقيانوس نون از طريق دو مغاره به زمين راه مي يابد و بدين سان خنوم با عنصر اوليه حاصلخيزي در مصر پيوند داشت و هم او بود که آب نيل را به دو بخش تقسيم کرد .

مرکز اصلي کيش خنوم در جزاير فيله و آسوان قرار داشت و به روزگار فرمانروايي جبر و به هنگامي که در مصر هفت سال پياپي خشکسالي پديد آمد برميگردد هزار جريب از زمينهاي آسوان  وقف خنوم قرار گرفت و خنوم با آب نيل مصر را از قحطي رها نيد او را با هيات خدايي با دستان گشوده و در حاليکه نيل از دست او جاري است ترسيم کرده اند . ( ورونيکا ايونس،چاپ اول 1375،  ص 166)